Hannes Þórður Hafstein 1861–1922
Fjölskylda og frændgarður
Hannes Þórður Hafstein var fæddur 4. desember 1861 að Möðruvöllum í Hörgárdal, hinu gamla amtmannssetri Norður- og Austuramtsins, sem þá var. Var hann elstur þeirra átta barna Péturs Jörgens Havstein amtmanns og Katrínar Kristjönu Gunnarsdóttur er til manns komust.
Að Hannesi stóð kjarnmikið fólk. Móðurforeldrar hans voru sr. Gunnar Gunnarsson í Laufási, fæddur 1781, og kona hans Jóhanna Gunnlaugsdóttir Briem. Sr. Gunnar var sonur sr. Gunnars Hallgrímssonar í Laufási, fæddur 1747, og konu hans Þórunnar Jónsdóttur, fædd 1753, en foreldrar Jóhönnu 
voru Gunnlaugur Briem sýslumaður á Grund í Eyjafirði, fæddur 1773, og kona hans Valgerður Árnadóttir, fædd 1779, en frá þeim er Briemsættin komin. Einn móðurbræðra Hannesar var Tryggvi Gunnarsson en hann var einn mesti athafnamaður landsins á síðari hluta nítjándu aldar, m.a. einn af stofnendum Gránufélagsins á Akureyri, bankastjóri Landsbanka Íslands og lengi alþingismaður. Annar móðurbróðir hans var Eggert Gunnarsson kaupmaður og alþingismaður.
Föðurforeldrar Hannesar voru Jakob Havsteen kaupmaður á Hofsósi og kona hans Maren Jóhannsdóttir Birch. Jakob var fæddur í Kaupmannahöfn 1774 en fluttist til Íslands ásamt bróður sínum Due 1787 en þá höfðu þeir misst báða foreldra sína með stuttu millibili það sama ár. Mun það hafa verið að tilstuðlan móðurbróður þeirra að bræðurnir komu til Íslands, en hann var Jóhann Hövisch undirkaupmaður við konunglegu dönsku verslunina á Hofsósi. Foreldrar bræðranna voru Sidse Katrine Hövisch, dóttir Bartholds Hövisch kertasteypara í Kristjánshöfn, og Niels Jacobsen Havsteen kaupmaður í Kaupmannahöfn. Maren Jóhannsdóttir Birch var einnig fædd í Kaupmannahöfn 1776 en fluttist tveggja ára til Íslands með foreldrum sínum.
Talið er að Havsteen/Hafstein-ættin sé kominn frá Noregi með viðdvöl í Færeyjum og séu afkomendur Heine Havreka og sona hans Jóns lögmanns Færeyinga og Magnúsar sjóliðsforingja í danska sjóhernum. Heine þessi var prestssonur frá Noregi sem hafði hrakið á litlum bát í óveðri frá Noregi til Færeyja. Eftir sjóferð þessa dvaldist Heine í Færeyjum og kynnist þar ungri stúlku sem hann gekk að eiga. Hún hét Herborg og eignuðust þau tvo syni, Jón og Magnús.
Hinn yngri Havsteen-bræðranna, Due, fór aftur til Kaupamannahafnar og gerðist kaupmaður þar, og síðar varð sonur hans Christian kaupmaður í Reykjavík um tíma á fyrri hluta nítjándu aldarinnar. Jakob settist aftur á móti að á Hofsósi, eignaðist verslunina sem hann starfaði þar við og varð umsvifamikill atvinnurekandi, í verslun, útgerð og ýmsu öðru sem hann tók sér fyrir hendur. Frá þeim Jakobi og Maren á Hofsósi er Hafsteinsættin á Íslandi kominn.
Rætur Hannesar Hafsteins má því rekja til þekktra embættismanna og öflugra atvinnurekenda sem höfðu mikil áhrif á samtímann. Ýmsir 
afkomendur bæði sr. Gunnars og Jóhönnu í Laufási og Jakobs og Marenar á Hofsósi urðu þekkt áhrifafólk í landinu og má þar t.d. nefna Eggert Briem 
sýslumann, Pál Briem sýslumann og síðar amtmann á Akureyri, Júlíus Havsteen síðasta amtmann landsins, Jóhann og Jakob Havsteen kaupmenn á Akureyri, en Jakob var faðir Júlíusar Havsteen sýslumanns Þingeyinga sem giftist Þórunni systurdóttur Hannesar Hafstein og uppeldisdóttur þeirra Ragnheiðar og Hannesar. Þá voru bræður Hannesar, Marinó sýslumaður í Strandasýslu og Gunnar bankastjóri Færeyjabanka, áhrifamenn, og síðast en ekki síst tveir mágar Hannesar, þeir Jón Þórarinsson, sonur sr. Þórarins Böðvarssonar prófasts og alþingismanns úr Görðum á Álftanesi, en Jón var skólastjóri Flensborgarskólans í 
Hafnarfirði, alþingismaður og síðar fyrsti fræðslustjóri landsins, – og Lárus H. Bjarnason sýslumaður, síðar prófessor, og atkvæðamikill alþingismaður. Frændgarðurinn var því bæði fjölmennur og öflugur, sem í flestum tilfellum var Hannesi mikill styrkur í stjórnmálabaráttunni.
Nafn sitt hafði Hannes frá tveimur bræðrum sínum sem höfðu dáið barnungir. Nafnið er komið frá sr. Hannesi Stephensen prófasti á Akranesi, sem var faðir fyrstu konu Péturs Havsteins amtmanns, Guðrúnar, en hún deyr 1851. Sagan segir að þegar sóknapresturinn, sr. Þórður Þórðarson, spyr amtmann hvað drengurinn eigi að heita svari Pétur án nokkurs hiks: Hannes. Við þetta svar bregður sr. Þórði nokkuð og segir við amtmann: „Ætlar þú, amtmaður, að storka guði?“ „Ekki er það ætlun mín,“ svarar amtmaður, „en Hannes skal hann heita.“ „Látum hann þá líka heita Þórð,“ svarar prestur og bætir við: „Vera má að nokkur gifta leggist til með því nafni.“ Var drengurinn þá skírður Hannes Þórður.
