Kvenréttindi
Talsverð umræða var um réttindi og stöðu kvenna á síðasta fjórðungi 19. aldar en nokkrum réttarfarslegum umbótum hafði verið komið á þegar um miðbik aldarinnar. Árið 1850 fengu dætur jafnan erfðarétt á við syni og árið 1861 tóku gildi ný lög um myndugleika kvenna. Með þeim var ógiftum konum 25 ára og eldri veitt fjárræði en áður höfðu þær konur þurft að hafa svokallaðan tilsjónarmann sem hafði eftirlit með fjárreiðum þeirra. Giftar konur voru ómyndugar. Eiginmenn höfðu einir ráðstöfunarrétt á eigum búsins og gátu, ef svo horfði við, sólundað öllum eigum hjóna án þess að konan fengi rönd við reist. Fjárræði giftra kvenna var mjög til umræðu í blöðum og á Alþingi síðustu tvo áratugi 19. aldar en ný lög urðu ekki að veruleika fyrr en árið 1900. Með þeim fengu konur heimild til séreignar og ráðstöfunar eigin eigna og tekna. Eiginmaðurinn hafði þó eftir sem áður yfirráð yfir eigum búsins. Árið 1882 fengu ekkjur og ógiftar konur, sem stóðu fyrir búi eða áttu með sig sjálfar, kosningarétt til sveitarstjórna og safnaðarnefnda. Þetta var fámennur hópur kvenna því auk ofangreindra skilyrða þurftu þær að uppfylla almenn skilyrði um kosningarétt. Þingmönnum þóttu þessi réttindi leiða "svo ljóslega af hlutarins eðli og kröfum þessara tíma" að óþarft þótti að færa rök fyrir þeim. Þau helstu voru þó að þar sem þessar konur greiddu fullt eins mikið í opinber gjöld og meðalbændur væri sjálfsagt að þær nytu að einhverju leyti hliðstæðra réttinda. Kjörgengi fengu þær ekki fyrr en tuttugu árum síðar, eða árið 1902, og þá var sett inn ákvæði sem ekki gilti um karla; konum var heimilt að skorast undan kosningu. Þetta ákvæði var ekki afnumið fyrr en árið 1926. Fyrsta konan til þess að kjósa eftir lögunum frá 1882 var Andrea Guðmundsdóttir saumakona á Ísafirði árið þegar hún kaus í bæjarstjórnarkosningum 1884. Raunar höfðu að minnsta kosti þrjár konur kosið til sveitarstjórnar áður en lögin voru sett, ein á Akureyri og tvær vestur á fjörðum.
Menntun
Mikill munur var á möguleikum drengja og stúlkna til menntunar á 19. öld. Öll börn áttu að læra að lesa en það var ekki fyrr en árið 1880 sem lögboðið varð að öll börn, bæði stúlkur og drengir, skyldu læra að skrifa og reikna. Það viðhorf var ríkjandi fram yfir miðja öldina að stúlkur og fátækir piltar hefðu lítið gagn af bóknámi, ekki síst stúlkur. Þeim væri nær að "taka lykkju á vettlingnum, eða að prjóna sokkinn sinn." Þessa sjást skýr merki í æviminningum 19. aldar fólks, hvað mest þó þegar lýst er æsku og uppvexti fólks fyrir og um 1850. Um 1870 var rætt um nauðsyn þess að koma á fót sérstökum kvennaskólum þar sem konur lærðu hið nauðsynlegasta til munns og handa og undirbyggju sig þannig fyrir framtíðarhlutverk sitt sem húsmæður. Fyrsti kvennaskólinn, Kvennaskólinn í Reykjavík var stofnaður árið 1874, árið 1877 var kvennaskólum komið á fót í Skagafirði og Eyjafirði 
og í Húnavatnssýslu 1879. Þótt megináherslan væri lögð á hannyrðir og matseld í þessum skólum var einnig talsvert bóknám og ljóst er að kvennaskólarnir höfðu mikil áhrif á menntun og framför kvenþjóðarinnar á síðari hluta 19. aldar. En kvennaskólanámið var kostnaðarsamt og því ekki á færi allra stúlkna að stunda það. Auk þess höfðu ýmsir horn í síðu kvennaskólanna, fannst þeir ýta undir pjatt og gera stúlkur fráhverfar almennum sveitastörfum og vinnumennsku, hvort heldur í sveit eða bæ. Árið 1886 fengu konur takmarkaðan rétt til náms við Lærða skólann, prestaskólann og læknaskólann. Takmarkanirnar voru þó slíkar að námið varð ekki árennilegt auk þess sem konur höfðu hvorki rétt til námsstyrkja meðan á námi stóð né rétt til embætta eftir að námi lauk. Aðeins ein kona, Elínborg Jacobsen, lauk stúdentsprófi við Lærða skólann - utan skóla eins og lög gerðu ráð fyrir - og var það árið 1897.
Laun
Nokkrir íslenskir hugsjónamenn létu sig réttindi kvenna talsvert varða á síðari hluta 19. aldar. Meðal þeirra var Þorlákur Ó. Johnson kaupmaður en hann hafði dvalið árum saman í Englandi og Danmörku og kynnst þar nýjum straumum og stefnum. Þorláki misbauð launamunur karla og kvenna, t.d. við uppskipun, en þar fengu konur helmingi lægri laun en karlar þótt þau ynnu sömu vinnu, hlið við hlið. Þorlákur er talinn hafa verið fyrstur til þess að setja fram á prenti kröfuna um sömu laun fyrir sömu vinnu en það gerði hann í bókinni Mínir vinir, sem hann gaf út árið 1879. Það hafði lengi tíðkast að borga körlum hærri laun en konum. Laun vinnukvenna voru t.d. að jafnaði 1/3 af kaupi karla, í besta falli helmingur, en stundum minna og matarskammtur kvenna var minni en karla. Þær gengu hins vegar oft í sömu störf og þeir, einkum ef vinnumenn fóru í verið, og voru því mun ódýrara vinnuafl en karlarnir. Í Alþingissamþykkt frá 1720 var kveðið á um að ef konur ynnu karlmannsverk fengju þær karlmannslaun en eftir því mun ekki hafa verið farið þrátt fyrir að bændur teldu konur drýgra vinnuafl en karla.
Vakning kvenna
Bríet Bjarnhéðinsdóttir birti grein sína "Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna" í Fjallkonunni í júní 1885 og árið 1887 hélt hún fyrirlesturinn "Um hagi og rjettindi kvenna", sem var fyrsti fyrirlestur kvenmanns á Íslandi. Fyrirlesturinn var haldinn í Góðtemplarahúsinu á vegum Þorláks Ó. Johnsonar kaupmanns. Jón Ólafsson Alaskafari leiddi Bríeti í ræðustól en Hannes Hafstein hafði lesið fyrirlesturinn yfir fyrir hana fáeinum klukkustundum fyrr og þótt hann góður. Þau Hannes bjuggu þá í sama húsi en á sitthvoru heimilinu. Fyrirlestrar voru haldnir um kvenréttindi á vegum Thorvaldsensfélagsins sumarið 1885 og 1886 stofnaði Skúli Thoroddsen sýslumaður á Ísafirði blaðið Þjóðviljann sem setti í stefnuskrá sína: "Rjett finnst oss, að karlar og konur sjeu jafnt sett að løgum." Fjöldi greina um kvenfrelsi birtist í Þjóðviljanum á næstu árum og hafði stefna blaðsins áhrif í Suður-Þingeyjarsýslu þar sem mikil gróska var í frelsis- og framfaramálum. Árið 1888 tóku 100 þingeyskar og vestfirskar konur sig saman og skrifuðu undir sameiginlega áskorun til Alþingis um aukin réttindi kvenna. Báru þeir Skúli og Pétur Jónsson á Gautlöndum í Mývatnssveit áskorunina fram á Þingvallafundi sumarið 1888 og samþykkti þingheimur að vinna að réttindum kvenna. Skúli Thoroddsen tók sæti á Alþingi árið 1891 og lagði fram ásamt séra Ólafi Ólafssyni þrjú frumvörp um réttindi kvenna. Það voru fjárráð giftra kvenna, réttur kvenna til menntunar og embætta og kjörgengi þeirra kvenna sem þegar höfðu kosningarétt til sveitarstjórna. Frumvörpunum var öllum vísað til sömu nefndar og þar döguðu þau uppi. Skúli lagði kjörgengisfrumvarpið aftur fram árið 1893 og var það þá samþykkt en synjað staðfestingar konungs. Skúli hélt þessu máli til streitu allt til ársins 1902 er það varð að lögum.
Heimastjórnartíminn og kvenréttindi
Við upphaf nýrrar aldar var vaxandi þungi í kvenréttindamálinu hér á landi. Aukin lagaleg réttindi voru staðreynd og konur kváðu sér hljóðs á fleiri sviðum en áður. Kvennaskólagengnar stúlkur áttu þess kost að vinna fyrir sér með kennslu og nokkrar konur höfðu sótt sér menntun til útlanda.
Eins og fram kom hér að framan var réttur kvenna til náms við æðri menntastofnanir landsins takmarkaður en árið 1904 varð breyting á. Þá var sett ný reglugerð um Lærða skólann, sem framvegis var kallaður Menntaskóli, og í henni fólst að skólinn skyldi opinn jafnt stúlkum sem piltum. Það þýddi að stúlkur gátu lært undir og tekið stúdentspróf án nokkurra takmarkana. Reglugerðin var eitt af fyrstu embættisverkum Hannesar Hafstein sem ráðherra Íslands en heimildir benda til að ritstjórinn og kvenréttindakonan Bríet Bjarnhéðinsdóttir hafi verið með í ráðum. Blaða- og tímaritaútgáfa kvenna stóð í nokkrum blóma um aldamótin 1900.
Tvö kvennablöð voru gefin út: Framsókn (1895-1901) og Kvennablaðið (1895-1919). Útgefendur og ritstjórar Framsóknar voru mæðgurnar Sigríður Þorsteinsdóttir og Ingibjörg Skaftadóttir á Seyðisfirði frá 1895 til 1899 en þá seldu þær blaðið Jarþrúði Jónsdóttur og Ólafíu Jóhannsdóttur í Reykjavík sem héldu útgáfunni áfram til ársloka 1901.
Kvennablaðið kom út í Reykjavík og var gefið út og ritstýrt af Bríeti Bjarnhéðinsdóttur í aldarfjórðung. Hið íslenska kvenfélag gaf út ársrit 1895-1899 þar sem birtar voru greinar um háskólamálið, kvenréttindi á Íslandi og þátt kvenna í stjórnarskrármálinu auk annarra greina um réttindi kvenna víða um heim. Þá gaf kvenfélagið út hið merka rit Johns Stuarts Mills, Kúgun kvenna, í íslenskri þýðingu árið 1900. Nokkrar skáldkonur höfðu þegar þarna var komið sögu gefið út hugverk sín; ljóð og skáldsögur.
Um aldamótin 1900 höfðu nokkur kvenfélög verið stofnuð á landinu. Flest sinntu þau almennum framfaramálum og líknarmálum en fyrsta félagið sem hafði kvenréttindi á stefnuskrá sinni var Hið íslenska kvenfélag sem stofnað var árið 1894 fyrir tilstuðlan Þorbjargar Sveinsdóttur ljósmóður. Þorbjörg var ein skeleggasta kvenréttindakona landsins á þessum tíma, lét talsvert til sín taka í pólitískri umræðu samtímans og leiðst einni kvenna að taka til máls á stjórnmálafundum undir lok 19. aldar.
Íslenskar kvenfrelsiskonur voru í nánum tengslum við erlendar baráttukonur, ekki síst á Norðurlöndunum. Árið 1904 fór Bríet Bjarnhéðinsdóttir í nokkurra mánaða ferð um Norðurlöndin og drakk í sig baráttuhug norrænna stallsystra sinna. Hún kom tvíefld til baka og áhrifa þess gætti í Kvennablaðinu.
Aftur fór Bríet utan árið 1906, að þessu sinni á fund alþjóðasamtaka kvenréttindafélaga í Kaupmannahöfn en þangað var henni boðið þrátt fyrir að ekkert slíkt félag væri starfandi hér á landi. Undir áhrifum af þessum fundi var Kvenréttindafélag Íslands stofnað hinn 27. janúar 1907. Helsta markmið félagsins var að vinna að kosningarétti og kjörgengi kvenna og rétti kvenna til menntunar og embætta. Bríet varð formaður félagsins og gengdi hún því embætti til ársins 1927, að einu ári undanskildu, 1911-1912 þegar Guðrún Jónasson var formaður.
Hið íslenska kvenfélag stóð fyrir söfnun undirskrifta kvenna árið 1907 þar sem skorað var á Alþingi að veita konum, jafnt giftum sem ógiftum, kosningarétt og kjörgengi til Alþingis, jafnframt að konur fengju full réttindi á við karlmenn. Undir þessa áskorun skrifuðu 11.381 kona alls staðar að af landinu en árið 1910 töldust íslenskar konur 15 ára og eldri tæp 30.000. Þessi mikli fjöldi undirskrifta sýnir svo ekki verður um villst að það var almennur vilji meðal kvenna að fá jafnrétti á við karla.
Árið 1907 bar það einnig til tíðinda að konur, þó ekki vinnukonur, í Reykjavík og Hafnarfirði fengu kosningarétt og kjörgengi til bæjarstjórna. Fjölmennir fundir Reykvíkinga höfðu leitt í ljós vilja manna til þess að rýmka kosningalögin, m.a. fundur Blaðamannafélagsins í apríl þar sem Bríet Bjarnhéðinsdóttir tók til máls ein kvenna og lýsti þeirri skoðun sinnni að það yrði til góðs að fá konur inn í bæjarstjórn.
Á þessum 500 manna fundi andmælti enginn þeirri hugmynd að konur fengju sama kosningarétt og karlar. Þingmenn Reykjavíkur, Tryggvi Gunnarsson bankastjóri og Guðmundur Björnsson landlæknir, boðuðu til þingmálafundar tveimur mánuðum síðar og þar sem samþykkt var ályktun um almennan kosningarétt kvenna og karla.
Mánuði síðar lögðu þeir Tryggvi og Guðmundur fram frumvarp á Alþingi um bæjarstjórn Reykjavíkur þar sem kveðið var á um að konur, að vinnukonum undanskildum, fengju kosningarétt og kjörgengi við bæjarstjórnarkosningar með sömu skilyrðum og karlar.
Nokkur umræða varð um málið á þingi og vildu sumir þingmenn að vinnukonum yrðu veitt þessi réttindi en niðurstaðan varð sú sem að ofan greinir, auk þess sem konum var gert heimilt að skorast undan kosningu. Konur réðu sér vart fyrir fögnuði og hófu þegar undirbúning að framboði til bæjarstjórnakosninga í Reykjavík, sem fram áttu að fara í janúar 1908. Víðtæk samstaða náðist meðal kvenfélaga bæjarins og myndaður var framboðslisti kvenna.
Meginmarkmiðið var að koma konum inn í bæjarstjórn og sýna efasemdarmönnum að konur vildu taka þátt. Þá héldu konurnar á lofti sömu sjónarmiðum og kynsystur þeirra erlendis, og einnig margir þeirra karla sem studdu konur í réttindabaráttu þeirra, að konur hefðu siðbætandi áhrif og væru betur til þess fallnar en karlar að starfa að t.d. fátækra- og velferðarmálum. Framboðslistinn var skipaður þeim Katrínu Magnússon, formanni Hins íslenska kvenfélags, Þórunni Jónassen, formanni Thorvaldsensfélagsins, Bríeti Bjarnhéðinsdóttur, formanni Kvenréttindafélags Íslands og Guðrúnu Björnsdóttur mjólkursölukonu.
Konurnar settu af stað afar vel skipulagða kosningabaráttu, skiptu hverfum bæjarins á milli sín, gengu hús úr húsi og héldu fundi til þess að útskýra kosningalögin og fræða konur um bæjar- og sveitarstjórnarmál. Árangurinn lét heldur ekki á sér standa. Kvennalistinn var sigurvegari kosninganna, fékk 21,3% greiddra atkvæða og kom að öllum fjórum frambjóðendum sínum.
Kosningaþátttaka kvenna var 49% á móti 63% karla. Konur unnu saman að sérstökum framboðslistum kvenna við bæjarstjórnarkosningar 1910, 1912, 1914 og 1916 en velgengnin frá fyrstu kosningunum varð ekki endurtekin. Stofnun Kvenréttindafélagsins, undirskriftasöfnun Kvenfélagsins og velgengni kvennalistans í Reykjavík hefur án efa haft hvetjandi áhrif á konur. Þá fór Bríet Bjarnhéðinsdóttir í fyrirlestraferð á vegum Kvenréttindafélags Íslands sumarið 1908 í því skyni að efla baráttuanda íslenskra kvenna og stuðla að stofnun kvenréttindafélagsdeilda.
Fyrirlestrarnir voru 12 talsins og hafði Bríet eftir konum sem á hana hlýddu að þeir hefðu þótt mikil nauðsyn. Ef til vill voru það þessar konur sem komu saman hér og þar um landið og sömdu áskoranir um jafnrétti kvenna og karla og sendu til Alþingis. Konur í Skarðsstrandarhreppi í Dalasýslu, Húnavatnssýslu, Seyðisfirði, Þingeyjarsýslu, Álftaneshreppi á Mýrum og í Reykjavík sendu áskoranir til Alþingis árið 1909 þar sem þær fóru fram á að konur nytu sömu réttinda og karlar. Konur á Stokkseyri töluðu um "frjálsa þjóð í frjálsu landi" í áskorun sinni og tengdu þannig saman sjálfstæðisbaráttuna og kvenréttindabaráttuna, eins og margar konur höfðu gert allt frá því um 1870. Þær vildu vera fullgildir þegnar í frjálsu landi og hafa eitthvað um framtíð lands og þjóðar að segja.
Árið 1909 fengu konur um land allt kosningarétt og kjörgengi til sveitarstjórnar með sömu skilyrðum og karlar, þar með talin vinnuhjú en þeir sem þegið höfðu sveitarstyrk voru undanskildir. Sama ár voru samþykkt lög um Háskóla Íslands, sem tók til starfa tveimur árum síðar og samkvæmt þeim giltu sömu inntökuskilyrði fyrir karla og konur. Úti í samfélaginu var talsverð umræða um kvenréttindi. Bríet hélt úti Kvennablaðinu þar sem hún hvatti konur til dáða. Baráttan var þó ekki auðveld. Margar þeirra kvenna sem létu mest að sér kveða voru sterkar persónur sem áttu misauðvelt með að starfa saman.
Innan Kvenréttindafélagsins var t.d. ekki alltaf einhugur um þau mál sem upp komu. Á sama tíma fjölgaði vel menntuðum konum sem höfðu jafnvel stundað nám erlendis og höfðu áhrif innan kvennahreyfingarinnar. Stofnað var Lestrarfélag kvenna árið 1911 upp úr lesstofu Kvenréttindafélagsins með það að markmiði að auka þekkingu, færni og framfarir kvenna, bæði á hefðbundnum sviðum og í opinberum málum, með bóklestri, umræðufundum og fyrirlestrahaldi. Það var konum hjartans mál að þær yrðu sem best að sér, bæði til þess að geta sinnt betur hefðbundnum störfum sínum inni á heimilunum og ekki síður til þess að verða nýtir þjóðfélagsþegnar þegar þær fengju rétt til þess að axla sömu byrðar og karlar.
Þess var líka skammt að bíða að frekari réttindi fengjust því árið 1911 lagði Hannes Hafstein fram frumvarp á Alþingi um rétt kvenna til menntunar og embætta. Þetta gerði hann að undirlagi Bríetar Bjarnhéðinsdóttur en samband þeirra og samvinna um framgang kvenfrelsismála er verðugt rannsóknarefni. Í frumvarpinu var gert ráð fyrir takmarkalausum rétti kvenna til hverrar þeirrar menntunar er þær lysti, sama rétti og karlar til námsstyrkja og sömu réttindum og skyldum til embætta.
Af umræðum má sjá að menn voru almennt frekar hlynntir auknum rétti kvenna til menntunar þótt þeir efuðust um hæfileika þeirra til þess að sinna öllum embættum. Jón Jónsson í Múla, sem var góðvinur Bríetar frá fornu fari og hafði stutt réttindi kvenna, sagði einfaldlega að karlar væru miklu færari um að sinna embættum en konur. Þær ættu að vera heima og hugsa um börn og bú og það væri afkáralegt ef karlinn sæti heima en konan "væri á sífeldu flakki og ferðalagi".
Þó voru þingmenn nokkuð sammála um að eftir sem áður myndu konur leita á hefðbundin mið, "Náttúran segir til sín", eins og Hannes Hafstein orðaði það. Mestar deilur urðu um þá staðreynd að samkvæmt frumvarpinu gátu konur orðið prestar.
Svo fór þó að lokum að frumvarpið var samþykkt með 16 atkvæðum gegn fimm og ein merkustu lög íslenskrar kvennasögu voru orðin að veruleika. Hvergi annars staðar í heiminum nutu konur jafn sambærilegra réttinda til náms og embætta. Þær konur sem hvað mest létu til sín taka í kvenfrelsismálum tilheyrðu vaxandi borgarastétt landsins og voru margar betur menntaðar en almennt gerðist um konur á Íslandi. En verkakonur voru einnig að vakna til vitundar um að samtakamáttur mætti sín einhvers.
Fiskverkakonur í Hafnarfirði lögðu niður vinnu dagsstund eða hluta úr degi árið 1907 og uppskáru launahækkun. Árið 1912 fóru hafnfirskar fiskverkakonur aftur í verkfall í því skyni að knýja á um hækkun launa og stóð það í a.m.k. einn mánuð. Þær höfðu þá 15 aura á tímann hvort sem um sunnudaga-, eftir- eða dagvinnu var að ræða. Karlar höfðu hins vegar 40-50 aura í sunnudaga- og eftirvinnu. Konurnar fengu kröfur sínar að mestu uppfylltar og fagnaði Bríet Bjarnhéðinsdóttir þessum áfanga í forsíðufrétt í Kvennablaðinu.
Bríet átti einmitt hlut að máli þegar verkakvennafélagið Framsókn var stofnað 25. október árið 1914 en það var í fyrsta sinn sem konur bundust samtökum til þess að vinna að bættum kjörum verkakvenna. Stofnun félagsins var undirbúin innan Kvenréttindafélagsins eftir að Jónína Jónatansdóttir hafði minnt á nauðsyn þess að vinna að bættum hag verkakvenna.
Kosningaréttur og kjörgengi kvenna var til umræðu á hverju þinginu á fætur öðru þegar kom fram um 1910. Þingmenn tókust á um sambandið við Dani og reyndu að koma sér saman um stjórnarskrá fyrir Ísland þar sem kosningaréttur kvenna var ýmist úti eða inni. Árið 1911 lá nærri að málið væri í höfn en ári síðar var stjórnarskrármálinu vísað frá þingi. Stjórnarskrárfrumvarp var samþykkt árið 1913 en samkvæmt því áttu konur og hjú, 40 ára og eldri að fá kosningarétt við staðfestingu stjórnarskrárinnar. Aldurstakmarkið átti síðan að lækka um eitt ár árlega næstu 15 árin. Rökin fyrir þessu aldurstakmarki voru þau að konur væru ekki tilbúnar að takast á við þá ábyrgð og þær skyldur sem fylgdu kosningarétti og kjörgengi til Alþingis. Konur voru fráleitt ánægðar með þetta aldurstakmark og Bríeti Bjarnhéðinsdóttur fannst konur lítilsvirtar með þessari ákvörðun. Á norrænum fundi sem haldinn var í Danmörku 1914 hlógu konur þegar íslenski fulltrúinn sagði frá þessu ákvæði. Ný stjórnarskrá fyrir Ísland var staðfest af konungi 19. júní 1915 og þótt takmörkuð væru fögnuðu konur þessum langþráðu réttindum.
Kvenfélög bæjarins sameinuðust um fagnaðarhátíð á þingsetningardaginn 7. júlí. Konur söfnuðust saman við Barnaskólann og gengu síðan fylktu liði um miðbæinn og við Alþingishúsið á Austurvelli. Sendinefnd kvenna gekk á fund þingmanna og flutti þeim þakkarávarp kvenna. Að því loknu héldu hátíðarhöldin áfram utandyra þar sem sungin voru lög og lesin stutt ávörp.
Bríet Bjarnhéðinsdóttir hélt ræðu þar sem hún rakti sögu kvenréttindabaráttunnar, fagnaði fengnum réttindum og sagði konur óska "einskis fremur, en að fá að vinna að sameiginlegum landsmálum með bræðrum vorum". Þá þakkaði Bríet sérstaklega þremur körlum þeirra framlag. Skúla Thoroddsen fyrir "hans þrautseigu liðveislu fyr á tímum". Hannesi Hafstein sem studdi konur dyggilega bæði sem ráðherra og þingmaður og loks Einari Arnórssyni ráðherra sem fylgdi stjórnarskrárfrumvarpinu í höfn. Það tók kvennahreyfinguna nokkurn tíma að finna kröftum sínum farveg því það var álit margra að hennar væri ekki þörf fyrst lagaleg réttindi væru fengin.
Samstaða náðist þegar árið 1915 um það að hefja fjársöfnun til stofnunar Landsspítala, sem átti að vera þakklætisvottur kvenna fyrir fengin stjórnmálaréttindi. Þetta flokkast þó fremur undir líknarmál en kvenréttindamál. Bríet Bjarnhéðinsdóttir bauð sig fram við Alþingiskosningar árið 1916 þegar hún settist í fjórða sæti á lista Heimastjórnarflokks Hannesar Hafstein. Bríet var eina konan á framboðslista við þessar kosningar en kjósendur breyttu röðun á listanum þannig að Bríet féll niður í fimmta sæti. Þetta urðu henni mikil vonbrigði. Bríet var óþreytandi við að minna konur á að enn væri verk að vinna og vildi að konur sæktu fram og nýttu sér fengin réttindi. Hún skrifaði í Kvennablaðið í desember árið 1919: Fyrsta skilyrðið ... er að nota hin gefnu réttindi. Og þá kemur fyrst til það skilyrðið: að vera jafnfær í hverja stöðu sem þær æskja eftir, og keppinautar þeirra, karlmennirnir. Sé það skilyrði uppfylt, þá er að gera sig gildandi. Láta taka jafnmikið tillit til sín og þeirra. Gera sig ekki ánægða með lægri laun eða minna tillit, til að komast að, og sjá um að konur fái að hækka í stöðum eftir verðleikum og venjum eins og karlmennirnir, en ekki gera sig ánægða með að nöldra að eins yfir ranglætinu, en þola það þó.
Þegar þarna var komið sögu var Ísland orðið fullvalda ríki og aldursákvæðið um kosningarétt kvenna við það að falla úr gildi með nýrri stjórnarskrá sem tók gildi árið 1920.
Framundan voru nýjir tímar þar sem konur tóku í vaxandi mæli þátt í opinberum málum og héldu inn á nýjar brautir í menntun og starfsvali. Sú leið var ekki alltaf auðveld því það viðhorf var enn ríkjandi að staður kvenna væri inni á heimilinu og að þær ættu ekki erindi í landsmálin eða væru hæfar til að sinna þeim embættum sem karlar einir höfðu haft aðgang að.
