Skjaldarmerki ═slands ß sÚr miklu lengri s÷gu en fßninn

Forn merki

┴ ßrunum 1950-1959 starfa­i ß vegum danska forsŠtisrß­uneytisins nefnd, sem rß­uneyti­ haf­i fali­ a­ gera athugun ß og till÷gur um notkun rÝkisskjaldarmerkis Danmerkur. Einn nefndarmanna, P. Warming, l÷gfrŠ­ingur, sem var rß­unautur danska rÝkisins Ý skjaldamerkjamßlum, hefur sÝ­ar lßti­ Ý ljˇs ßlit sitt ß ■vÝ hvernig rÝkisskjaldarmerki ═slands muni hafa veri­ fyrir 1262-1264, ■.e. ß­ur en landi­ gekk Noregskonungi ß h÷nd, og hvernig skjaldarmerki Noregskonungs hafi veri­, ■egar hann nota­i merki sem konungur ═slands. Fara hÚr ß eftir nokkur atri­i ˙r grein P. Warming.

Til er fr÷nsk bˇk um skjaldarmerki, talin skrß­ ß ßrunum 1265-1285. Nefnist h˙n Wijnbergen-skjaldamerkjabˇkin og er var­veitt Ý Koninklijk Nederlandsch Gencotschap voor Geslachot en Wapenkunde Ý Haag. Efni hennar var birt Ý Archives Heraldiques Suisses ß ßrunum 1951-1954. ═ bˇkinni er fjalla­ um 1312 skjaldarmerki, flest fr÷nsk, nokkur ■řsk, en einnig eru ■ar um 56 konungaskjaldarmerki frß Evrˇpu, Austurl÷ndum nŠr og Nor­ur -AfrÝku. Eru ■ar ß me­al merki konunga Frakklands, Spßnar, AragonÝu, Englands, Port˙gals, Ůřskalands, BŠheims, Danmerkur, Navarra, Skotlands, Noregs, SvÝ■jˇ­ar og ═rlands. En ß bakhlÝ­ eins bla­sins Ý bˇkinni (35.) er m.a.
sřnt merki konungsins yfir ═slandi, ■.e. merki Noregskonungs sem konungs ═slands eftir atbur­ina 1262-1264. Textinn yfir myndinni hljˇ­ar svo: le Roi dillande, ■.e. le Roi d'Islande (konungur ═slands). Skjaldarrendur eru d÷kkar, en ■verrendur blßar og hvÝtar (silfra­ar). Tveir ■ri­ju hlutar skjaldarins ne­an frß eru me­ ■verr÷ndum, silfru­um og blßum til skiptis. Efsti ■ri­jungur skjaldarins er gylltur fl÷tur, ßn ■verranda. ┴ skj÷ldinn er marka­ rautt ljˇn, sem stendur ÷­rum afturfŠti ni­ur vi­ skjaldarspor­, en h÷fu­ ljˇnsins nemur vi­ efri skjaldarr÷nd. ═ framl÷ppum ljˇnsins er ÷xi Ý blßum lit ß efsta ■ri­jungi skjaldarins (hinum gyllta hluta), en skafti­, sem nŠr yfir sj÷ efstu silfru­u og blßu rendurnar, vir­ist vera gyllt, ■egar kemur ni­ur fyrir efstu silfurr÷ndina. Ljˇni­ Ý skjaldarmerki Noregs var ekki teikna­ me­ ÷xi Ý klˇnum fyrr en ß d÷gum EirÝks konungs Magn˙ssonar eftir 1280.

Ůetta umrŠdda skjaldarmerki vir­ist eftir hinni fr÷nsku bˇk a­ dŠma hafa veri­ nota­ af Noregskonungi sem konungi ═slands eftir ßri­ 1280. ١tt ÷xin bŠttist Ý skjaldarmerki­ eftir ßri­ 1280, er hugsanlegt a­ sama e­a svipa­ skjaldarmerki, ßn axar, hafi veri­ nota­ af "═slandskonungi" ß­ur, e.t.v. strax frß 1264. Um ■orskmerki­ sem tßkn ═slands eru ekki skrß­ar heimildir fyrr en svo l÷ngu seinna a­ notkun ■ess ■arf ekki a­ rekast ß ■etta merki e­a ÷nnur, sem kynnu a­ hafa veri­ notu­ sem merki ═slands.

Skjaldarmerki "═slandskonungs", sem a­ framan getur, vir­ist ■annig mynda­, a­ norska skjaldarmerki­, gulli­ ljˇn ß rau­um grunni, er lagt til grundvallar, en litum sn˙i­ vi­: rautt ljˇn ß gullnum grunni. Ůessi breyting ein er ■ˇ ekki lßtin nŠgja, heldur er tveimur ■ri­ju hlutum skjaldarins a­ ne­an breytt ■annig, a­ ■ar skiptast ß blßar og silfra­ar ■verrendur, ne­st blß, sÝ­an silfru­, ■ß blß aftur og svo koll af kolli, en efsta silfra­a ■verr÷ndin liggur a­ ■eim ■ri­jungi skjaldarins, sem er gullinn. Me­ ■essu er af einhverjum ßstŠ­um brotin ein af grundvallarreglum vi­ ger­ skjaldamerkja, en h˙n er s˙, a­ silfur og gull eiga ekki a­ koma saman, heldur ß einhver af skjaldamerkjalitunum a­ vera ß milli og s÷mulei­is eiga skjaldamerkjalitirnir ekki a­ koma saman, heldur ß a­ skiptast ß litur-silfur-litur-gull o.s.frv. Hef­i ■vÝ l÷gmßl skjaldarmerkjager­ar eitt rß­i­, ■egar umrŠtt merki var b˙i­ til, hef­i nŠst gullna fleti skjaldarins ßtt a­ koma blß ■verr÷nd, sÝ­an silfurr÷nd o.s.frv. Ý sta­ ■ess a­ n˙ liggur silfurr÷ndin nŠst gullfletinum og brřtur ■ar me­ reglur um ger­ skjaldarmerkja eins og ß­ur segir. Af ■essu kynni a­ mega draga ■ß ßlyktun, a­ merki­ sÚ ■annig gert af ■vÝ a­ ■urft hafi a­ taka tillit til skjaldarmerkis, sem ■egar var til.

═ slÝku tilviki, ■egar auki­ er vi­ merki sem fyrir er, gerir skjaldarmerkjafrŠ­in rß­ fyrir frßvikum frß meginreglunum. Af svipa­ri ßstŠ­u er ■a­ svo Ý danska skjaldarmerkinu a­ reitirnir fyrir FŠreyjar og GrŠnland liggja hvor a­ ÷­rum, ■ˇtt bß­ir sÚu Ý lit, meira a­ segja Ý sama lit.

Ůa­ skjaldarmerki, sem ■egar hefur veri­ til og menn hafa vilja­ vir­a og taka tillit til um lei­ og vi­ ■a­ var bŠtt hluta af rÝkisskjaldarmerki Noregs, hlřtur a­ hafa veri­ skjaldarmerki ═slands fyrir ßri­ 1262. Ůa­ skjaldarmerki hefur samkvŠmt framans÷g­u veri­ skj÷ldur me­ tˇlf silfru­um (hvÝtum) og blßum ■verr÷ndum, efst silfur og ne­st blßtt. ═ einfaldleik sÝnum er ■etta frß skjaldarmerkjafrŠ­ilegu sjˇnarmi­i fallegt merki.

Ef ■etta er rÚtt tilgßta, ■ß er elsta Ýslenska rÝkisskjaldarmerki­ ßlÝka gamalt og ■a­ norska, en norska skjaldarmerki­ (ßn axar) ■ekkist frß d÷gum Hßkonar IV. Hßkonarsonar. Fj÷ldi ■verrandanna Ý ═slandsmerkinu ■arf ekki a­ tßkna neitt sÚrstakt, en gŠti leitt hugann a­ ■vÝ a­ ═slandi mun Ý upphafi hafa veri­ skipt Ý tˇlf ■ing, ■ˇtt ■vÝ hafi a­ vÝsu veri­ breytt ß­ur en sß si­ur barst til Nor­urlanda ß tÝmabilinu 1150-1200 a­ taka um skjaldarmerki.

Ůa­, a­ ljˇni­ Ý norska skjaldarmerkinu skuli ß mynd Ý umrŠddri bˇk vera me­ ÷xi, sem einmitt var bŠtt Ý merki­ Ý ■ann mund sem bˇkin hefur veri­ Ý smÝ­um, sřnir a­ sß, sem lÚt setja bˇkina saman, hefur haft gl÷gga vitneskju um norrŠn skjaldarmerki.

Ůa­, sem hÚr a­ framan er sagt um merki ═slands fyrir og eftir 1262, er lausleg frßs÷gn af ßliti P. Warming, l÷gfrŠ­ings og skjaldarmerkjarß­unauts Ý Kaupmannah÷fn.

Merki­, sem geti­ er um, skj÷ldur me­ tˇlf ■verr÷ndum, hvÝtum (silfru­um) og hei­blßum til skiptis, er hugsanlega ■a­ merki (e­a fßni) sem Hßkon konungur fÚkk Gissuri Ůorvaldssyni Ý Bj÷rgvin 1258, er hann ger­i hann a­ jarli.

Tilgßtu P. Warmings um merki ═slandskonungs hefur veri­ andmŠlt, t.d. af Hallvard TrŠtteberg, safnver­i Ý Noregi, og telja sumir merki­ Ý Wijnbergen-bˇkinni tilb˙ning og hugarflug teiknarans. Ůeim andmŠlum hefur P. Warming svara­ og bent ß a­ skjaldarmerkjabˇkin sÚ yfirleitt nßkvŠm og ßrei­anleg svo sem um skjaldarmerki Englands, Skotlands, ═rlands, Manar og Orkneyja, og ekki sÚ undarlegt a­ ═sland hafi haft sÚrstakt merki, ■egar ■ess sÚ gŠtt a­ lÝtil samfÚl÷g eins og M÷n, Orkneyjar, Jamtaland og FŠreyjar h÷f­u sÝn merki.

Hva­ sem lÝ­ur merki ═slandskonungs, ■ß telur P. Warming allt benda til ■ess a­ skj÷ldurinn me­ tˇlf hvÝtum og blßum ■verr÷ndum sÚ hi­ upprunalega (skjaldar)merki ═slands.

Ůorskmerki­

Konungsmerki­Eigi er vita­ hvenŠr fiskur (■orskur), stundum flattur, stundum ˇflattur, var­ merki ═slands. Hamborgarkaupmenn (═slandsfarafÚlagi­) haf­i ■orsk Ý innsigli sÝnu um 1500 og einnig ■řska (lřbiska) verslunarfÚlagi­ Ý Bergen um 1415. Mynd af fl÷ttum ■orski er ß spßssÝu Ý Ýslenskri skinnbˇk frß ■vÝ um 1360 (Stokkhˇlmsbˇk, nr. 5, fol. Ý konunglega bˇkasafninu Ý Stokkhˇlmi) og ß korti Olaus Magnus "Carta Marina" ˙tgefnu Ý Feneyjum 1539 er krřndur ■orskur ß skildi, svipa­ur og sÝ­ar Ý skjaldarmerkinu.

┴ri­ 1550 sendi Kristjßn III. Danakonungur innsigli til ═slands me­ LßrentsÝus Mule, hir­stjˇra, og fylgdi ■vÝ brÚf, dagsett 28. jan˙ar ■a­ ßr, ■ar sem konungur ■akkar ═slendingum tr˙a fylgd Ý si­askiptamßlinu. Er kve­i­ svo ß Ý brÚfinu, a­ 6-8 valinkunnir menn skuli annast v÷rslu innsiglisins svo a­ ■a­ ver­i ß engan hßtt misnota­.

Eigi er vita­ hvort konungur lÚt gera innsigli­ ˇbe­inn e­a a­ ˇsk landsmanna, en ■a­ hefur ßtt a­ vera konungi og ÷­rum trygging fyrir ■vÝ, a­ ■au skj÷l, sem innsigli­ bŠru, vŠru frß rÚttum valdsm÷nnum.

Innsigli ■etta vir­ist hafa glatast og ger­ ■ess er ˇkunn, en lÝklega hefur ■orskmerki­ veri­ Ý ■vÝ.

┴ Al■ingi 1592 var Jˇni l÷gmanni Jˇnssyni fali­ a­ bera upp fyrir rÝkisrß­i, er me­ v÷ld fˇr sakir Šsku Kristjßns konungs IV, řmis mßlefni, ■.ß.m. a­ fß innsigli handa landinu. Innsigli­ skyldi vera Ý v÷rslu h÷fu­smanns og nota­ Ý erindum til konungs. RÝkisrß­i­ var­ vi­ ■essari bei­ni um innsigli og er brÚf ■ess til hir­stjˇra um ■a­ efni dagsett 9. maÝ 1593. Segir ■ar a­ rÝkisrß­i­ hafi or­i­ vi­ bei­ni ═slendinga og lßti­ gera handa ■eim innsigli og lßti­ afhenda ■a­ hir­stjˇranum yfir ═slandi Heinrich Chrag og jafnframt fali­ honum a­ var­veita ■a­ og sjß um a­ ■a­ ver­i ekki misnota­.

┴ innsiglinu, sem er ˙r silfri, er hausa­ur ■orskur me­ kˇrˇnu yfir og ßrtalinu 1593 til hli­ar, en umhverfis Ý boga er letra­ SIGILLVM INSVLĂ ISLANDIĂ (■.e. innsigli eyjarinnar ═slands). Innsigli ■etta er geymt Ý Ůjˇ­minjasafninu, nr. 4390, afhent ■anga­ af stiftsyfirv÷ldunum ßri­ 1897.

Ůarna er ÷rugg heimild um hinn krřnda ■orsk sem merki ═slands, enda kemur hann fyrir sem slÝkur ß­ur en innsigli­ 1593 var gert m.a. ß d÷nskum gullpeningum, sem slegnir voru 1591. ═ innsigli Danakonungs var ■orskurinn tekinn ß rÝkisstjˇrnarßrum Kristjßns IV. og ■ar var hann fram ß rÝkisstjˇrnarßr Fri­riks VI. me­ nokkurri tilfŠrslu 1819. Frß og me­ ßrinu 1820, ■egar konungsljˇn Noregs hvarf ˙r sameiginlegu skjaldarmerki rÝkisins, voru merki ═slands, GrŠnlands og FŠreyja sett Ý sta­inn. Ůar var Ýslenski ■orskurinn ne­st til hŠgri, flattur, silfurlitur ß hßrau­um grunni og gyllt kˇrˇna yfir.

═slenski skjaldarmerkis■orskurinn var lßtinn vÝkja ˙r danska rÝkisskjaldarmerkinu, en Ý sta­inn kom fßlkinn sem tßkn ═slands.

┴ sÝ­ari hluta 19. aldar var hafinn ßrˇ­ur fyrir ■vÝ a­ hŠtta a­ nota ■orskmerki­ sem tßkn landsins, en nota Ý ■ess sta­ hvÝtan fßlka ß blßum grunni.

Fßlkamerki­

FßlkinnMe­ konungs˙rskur­i frß 3. oktˇber 1903 var ßkve­i­, a­ skjaldarmerki ═slands skyldi vera "hvÝtur Ýslenskur fßlki ß blßum grunni." Fannst m÷nnum veglegra a­ nota ■ennan svipmikla, har­gera og tÝgulega fugl sem tßkn landsins en ■orskinn. Ůa­ hefur veri­ sagt, a­ Ýslensk skßld og Ýslenskir fßlkar hafi samhli­a um ■riggja til fj÷gurra alda skei­ haldi­ uppi hrˇ­ri landsins me­al erlendra ■jˇ­a. En ■egar sß dagur rann, a­ erlendir h÷f­ingjar hŠttu a­ skilja og meta Ýslensk skßld, ■ß hÚldu ■eir ßfram a­ dß fßlkann um margar aldir og ■ˇttu Ýslenskir fßlkar konungsgersemi og eru eftirsˇttir enn Ý dag. Vei­ar me­ fßlkum er eldforn Ý■rˇtt, talin upprunnin hjß hir­ingjum Ý AsÝu og fyrst einkum i­ku­ Ý Turkestan. Um 2000 ßrum fyrir Kristsbur­ voru fßlkar taldir h÷f­inglegar gjafir Ý KÝna. Vei­iÝ■rˇtt ■essi barst til Evrˇpu og var stˇrh÷f­ingjagaman ■ar um margar aldir eins og Ý Austurl÷ndum. ┴ Nor­url÷ndum voru slÝkar vei­ar tÝ­ka­ar langt aftan ˙r hei­ni. Ůa­ var ■vÝ ekki a­ undra, ■ˇtt ■a­ varpa­i nokkrum ljˇma ß hi­ fjarlŠga ═sland a­ ■a­an skyldu koma bestu vei­ifßlkar, sem v÷l var ß og voru sendir sem gjafir milli konunga og keisara.

Eftir a­ breytt var til um skjaldarmerki ═slands ßri­ 1919 er ■a­ af fßlkanum a­ segja, a­ ßri­ 1920 var gefinn ˙t ˙rskur­ur um sÚrstakan Ýslenskan konungsfßna og Ý honum Ýslenskur fßlki.

Fßna af ■essari ger­ nota­i konungur vi­ komu sÝna til ═slands 1921 og ■ß um sumari­ stofna­i konungur Hina Ýslensku fßlkaor­u. Er fßlkamynd einkennismerki or­unnar eins og nafn hennar bendir til.

LandvŠttaskjaldarmerki­

Skjaldarmerki ═slands 1919 - 1944Fßlkaskjaldarmerki­ var ekki lengi Ý notkun. Hinn 12. febr˙ar 1919 var breytt til og teki­ upp merki, ■ar sem fßni ═slands er marka­ur ß skj÷ld. Konungs˙rskur­urinn um skjaldarmerki­ hljˇ­ar ■annig: "Skjaldarmerki ═slands skal vera krřndur skj÷ldur og ß hann marka­ur fßni ═slands. Skjaldberar eru hinar alkunnu fjˇrar landvŠttir, ■annig: dreki, gammur, uxi og risi."

RÝkar­ur Jˇnsson myndh÷ggvari ger­i teikninguna af skjaldarmerkinu a­ undangenginni samkeppni, sem m.a. Jˇhannes Sv. Kjarval tˇk ■ßtt Ý. Skjaldberar eru hinar fjˇrar landvŠttir, sem um getur Ý Heimskringlu Snorra Sturlusonar, en ■ar segir svo:

"Haraldur (Gormsson Dana) konungr bau­ kunnugum manni at fara Ý hamf÷rum til ═slands og freista, hvat hann kynni segja honum. Sß fˇr Ý hvalslÝki. En er hann kom til landsins, fˇr hann vestur fyrir nor­an landit. Hann sß, at fj÷ll ÷ll ok hˇlar vßru fullir af landvÚttum, sumt stˇrt, en sumt smßtt. En er hann kom fyrir Vßpnafj÷r­, ■ß fˇr hann inn ß fj÷r­inn og Štla­i ß land at ganga. Ůß fˇr ofan eptir dalnum dreki mikill, ok fylgdu honum margir ormar, p÷ddur ok e­lur ok blÚsu eitri ß hann. En hann lag­isk Ý brot ok vestr fyrir land, allt fyrir Eyjafj÷r­. Fˇr hann inn eptir ■eim fir­i. Ůar fˇr mˇti honum fugl svß mikil, at vŠngirnir tˇku ˙t fj÷llin tveggja vegna, ok fj÷ldi annarra fugla, bŠ­i stˇrir ok smßir. Braut fˇr hann ■a­an ok vestr um landit ok svß su­r ß Brei­afj÷r­ ok stefndi ■ar inn ß fj÷r­. Ůar fˇr mˇti honum gri­ungr mikill ok ˇ­ ß sŠinn ˙t ok tˇk at gella ˇgurliga. Fj÷ldi landvÚtta fylgdi honum. Brot fˇr hann ■a­an ok su­r um Reykjanes ok vildi ganga upp ß Vikarsskei­i. Ůar kom Ý mˇti honum bergrisi ok haf­i jßrnstaf Ý hendi, ok bar h÷fu­it hŠrra en fj÷llin ok margir a­rir j÷tnar me­ honum. Ůa­an fˇr hann austr me­ endl÷ngu landi - "var ■ß ekki nema sandar ok ÷rŠfi ok brim mikit fyrir ˙tan, en haf svß mikit millim landanna," segir hann, "at ekki er ■ar fŠrt langskipum."

Ůa­ er hugmyndin um ■essar hollvŠttir landsins, sem liggur a­ baki ger­ skjaldbera skjaldarmerkisins eins og ■a­ var­ ßri­ 1919. Kom til athugunar a­ hafa sÝna landvŠttina Ý hverjum reit skjaldarins, en horfi­ var a­ ■vÝ a­ taka landvŠttirnar ekki Ý sjßlft skjaldarmerki­, heldur sem skjaldbera. En skjaldarmerki er einungis ■a­ sem marka­ er ß sjßlfan skj÷ldinn og hŠgt er a­ nota merki­ me­ e­a ßn skjaldbera.

Lř­veldisskjaldarmerki­

SkjaldamerkiŮegar lei­ a­ endurreisn lř­veldisins 1944, fˇl ■ßverandi forsŠtisrß­herra dr. juris Bj÷rn ١r­arson ■remur rß­uneytisstjˇrum (Vigf˙si Einarssyni, Agnari Kl. Jˇnssyni og Birgi Thorlacius) ßsamt dr. MatthÝasi ١r­arsyni ■jˇ­minjaver­i, sem haf­i veri­ rß­unautur um ger­ skjaldarmerkisins 1919, a­ athuga og gera till÷gur um breytingu ß rÝkisskjaldarmerkinu. Breyting var Ý ÷llu falli nau­synleg vegna ■ess a­ kˇrˇna var yfir skildinum, en h˙n hlaut a­ hverfa vi­ afnßm konungdŠmisins. Vi­, sem fengum ■etta verkefni rŠddum nokku­ um breytingar ß sjßlfu skjaldarmerkinu, og ■ß einkum, hvort taka bŠri upp ß nř fßlka ß blßum skildi. Ni­ursta­an var­ ■ˇ s˙, a­ gera ekki till÷gur um breytt skjaldarmerki og hverfa ekki frß landvŠttahugmyndinni a­ ■vÝ er skjaldbera var­a­i. Vorum vi­ allir sammßla um ■etta og rŠddum mßli­ ß fundi me­ forsŠtisrß­herra og fÚllst hann ß ■essa sko­un. Var ger­ nř teikning af skjaldarmerkinu, ■ar sem kˇrˇnan var felld burtu og l÷gun skjaldarins breytt. Skjaldberarnir voru teikna­ir me­ ÷­rum hŠtti en ß­ur og einnig undirsta­an, sem skj÷ldurinn hvÝldi ß. Tryggvi Magn˙sson listmßlari ger­i teikninguna. Frummyndin er Ý Ůjˇ­minjasafninu, nr. 15026.

Ekki vorum vi­ ßnŠg­ir me­ teikninguna. Kom til or­a sÝ­ar a­ leita til skjaldarmerkjafrŠ­inga Ý pßfagar­i Ý ■essu sambandi, en ■eir voru ■ß svo ÷nnum kafnir vi­ ger­ skjaldamerkja fyrir nř˙tnefnda kardinßla a­ ■eir mßttu ekki vera a­ ■vÝ a­ sinna ÷­rum verkefnum. - Vi­ ger­ undirst÷­unnar, sem skj÷ldurinn hvÝlir ß, var haft Ý huga "kirkjugˇlfi­" ß KirkjubŠjarklaustri.

┴ fundi Al■ingis, sem haldinn var 17. j˙nÝ 1944 ß hinum forna ■ingsta­ Ůingv÷llum vi­ Íxarß, var lřst yfir ■vÝ a­ lř­veldi vŠri endurreist ß ═slandi. SÝ­an kaus Al■ingi fyrsta forseta lř­veldisins til eins ßrs, en eftir ■a­ skyldi hann ■jˇ­kj÷rinn. ┴ rÝkisrß­sfundi, sem haldinn var sama dag ß Ůingv÷llum, gaf hinn nřkj÷rni forseti, Sveinn Bj÷rnsson, ˙t forseta˙rskur­ um skjaldarmerki lř­veldisins og hljˇ­ar hann ■annig:

"Skjaldarmerki ═slands er silfurlitur kross Ý hei­blßum feldi, me­ eldrau­um krossi innan Ý silfurlita krossinum. Armar krossanna skulu nß alveg ˙t Ý rendur skjaldarins ß alla fjˇra vegu. Breidd krossmarksins skal vera 2/9 af breidd skjaldarins, en rau­i krossinn helmingi mjˇrri, 1/9 af breidd skjaldarins. Efri reitirnir skulu vera rÚtthyrndir, jafnhli­a ferhyrningar og ne­ri reitirnir jafnbrei­ir efri reitunum, en ■ri­jungi lengri.

Skjaldberar eru hinar fjˇrar landvŠttir, sem getur Ý Heimskringlu: Gri­ungur, hŠgra megin skjaldarins, bergrisi, vinstra megin, gammur, hŠgra megin, ofan vi­ gri­unginn, og dreki, vinstra megin, ofan vi­ bergrisann.

Skj÷ldurinn hvÝlir ß stu­labergshellu."

Af vef  forsŠtisrß­uneytisins.

Til baka Senda grein Prenta greinina

 
 

Leita:



 

 
efnisyfirlit sÝ­unnar