Leiðin til sjálfstæðis

Þjóðfundurinn 1851
Fyrsta skref til sjálfstjórnar Íslendinga var þjóðkjörið þing, Alþingi, sem kom fyrst saman 1845.Undir forystu þjóðhetjunnar Jóns Sigurðssonar mótaði Alþingi kröfur um frekara sjálfstæði landsins, sem að nokkru fékkst framgengt með stjórnarskránni 1874. Eftir það hafði Alþingi löggjafarvald og réð fjárveitingum úr sjóði landsins.

Danska ríkisstjórnin var eftir sem áður stjórn Íslands. Um ráðherravaldið í íslenskum málum snerist næsti þáttur sjálfstæðisbaráttunnar sem leiddi til heimastjórnar 1904. Jafnframt komst á þingræði á Íslandi, sem hefur síðan verið hornsteinn að stjórnarfari landsins. Til að flytja raunverulegt ákvörðunarvald úr dönskum höndum í íslenskar var stærsta skrefið stigið 1904.

Bláhvíti fáninn á ÞingvöllumEitt af hlutverkum heimastjórnarinnar var að fylgja eftir við Dani vaxandi sjálfstæðiskröfum Íslendinga. Samningar náðust 1918 um fullveldi Íslands í konungssambandi við Danmörku. Ísland var orðið ríki út af fyrir sig, konungsríkið Ísland , og hafði samningsbundinn rétt til að segja upp sambandinu við Danmörku að aldarfjórðungi liðnum.

Fullveldið 1918 var stærsta formlega skrefið til sjálfstæðis landsins. Því var fylgt eftir 1944 með því að slíta sambandinu við Danmörku og stofna sjálfstætt lýðveldi . Það var gert á Þingvöllum á fæðingardegi Jóns Sigurðssonar 17. júní. Hundrað árum áður bjuggu Íslendingar við einveldi erlends konungs. Nú nutu þeir óskoraðs sjálfstæðis í eigin þjóðríki.

Til baka Senda grein Prenta greinina

 
 

Leita:



 

 
efnisyfirlit síðunnar